Kalıp ve talaşlı imalat terimleri
Teklif görüşmelerinde, teknik resimlerde ve kalıp raporlarında sık geçen terimleri kısa ve sade açıklamalarıyla bir araya getirdik.
Ağ (mesh)
Simülasyon yazılımının parça modelini böldüğü küçük elemanların bütünü. Akış analizinin doğruluğu büyük ölçüde ağın kalitesine bağlıdır.
Akış cephesi
Dolum sırasında ilerleyen ergiyiğin ön yüzü. İki akış cephesinin karşılaştığı yerde kaynak izi oluşur.
Alüminyum enjeksiyon
Ergimiş alüminyumun çelik kalıba yüksek basınçla basıldığı döküm yöntemi. Yüksek basınçlı döküm olarak da anılır; yüksek adetli, ince cidarlı parçalar için uygundur.
Ayırma hattı
Kalıbın iki yarımının birleştiği çizgi. Parça üzerinde ince bir iz bırakır; yeri tasarım aşamasında belirlenir.
Baskı
Kalıbın bir kez kapanıp parça vermesi. Kalıp ömrü baskı adediyle ifade edilir.
Çapak
Malzemenin ayırma hattından ya da hareketli elemanların arasından sızmasıyla oluşan ince fazlalık.
Çarpılma
Parçanın soğurken eşit olmayan çekme ve iç gerilmeler yüzünden biçim değiştirmesi. Et kalınlığı farkları, dengesiz soğutma ve elyaf yönlenmesi başlıca nedenleridir.
Çekirdek (erkek)
Parçanın iç yüzeyini biçimlendiren kalıp yarımı.
Çekme payı
Malzemenin soğurken küçülmesini karşılamak için kalıp ölçülerine eklenen oran.
Çevrim süresi
Bir baskının başından bir sonrakinin başına kadar geçen süre: doldurma, tutma, soğutma, açma ve itme.
Çıkma açısı
Parçanın kalıptan rahat çıkması için açılma yönündeki yüzeylere verilen eğim.
Çöküntü
Kalın bölgelerde, malzemenin içe doğru çekmesiyle yüzeyde oluşan çukurluk.
Dalma erozyon
Biçimlendirilmiş bir elektrotla çeliğin kıvılcım aşındırmasıyla işlenmesi. Keskin iç köşeler ve derin, dar formlar bu yöntemle açılır.
Dişi (gözlü taraf)
Parçanın dış yüzeyini biçimlendiren kalıp yarımı.
Donmuş tabaka
Kalıp duvarına değen ergiyiğin katılaşarak oluşturduğu kabuk. Kalınlaştıkça akış kesiti daralır; giriş tamamen donduğunda ütüleme sona erer.
Eğik itici
İtme hareketiyle birlikte yana kayarak parçanın iç tarafındaki ters açıları boşaltan kalıp elemanı.
Eksik baskı
Ergiyiğin gözü tam dolduramaması sonucu parçanın bir bölümünün eksik çıkması. Yetersiz basınç, soğuk kalıp, dar giriş ya da sıkışan hava yüzünden olur.
Feder
Et kalınlığını artırmadan parçaya rijitlik veren ince destek duvarı.
Göz
Kalıpta parçanın oluştuğu boşluk. Çok gözlü kalıp her baskıda birden fazla parça verir.
Hava hapsi
Dolum sırasında havanın dışarı atılamayıp göz içinde sıkışması. Yanık izi, eksik dolan köşe ve kötü yüzeye yol açar; çözümü doğru yere açılmış gaz çıkışıdır.
Havalandırma (gaz çıkışı)
Dolum sırasında gözdeki havanın dışarı atılması için açılan çok ince kanallar. Yetersizse yanık izi ve eksik baskı görülür.
Isıl işlem
Çeliğin sertlik ve tokluğunu ayarlamak için uygulanan kontrollü ısıtma ve soğutma işlemleri.
İtici
Soğuyan parçayı kalıptan dışarı iten pim, bıçak ya da plaka.
Kalıp akış analizi
Ergimiş plastiğin kalıbı nasıl doldurduğunu, ütülendiğini ve soğuduğunu bilgisayarda modelleyen simülasyon. Ayrıntılar için Kalıp Akış Analizi sayfasına bakın.
Kalıp denemesi (T0 / T1)
Kalıbın makineye bağlanıp ilk parçaların basıldığı aşama. Çıkan parçalar ölçülür, gerekirse kalıpta düzeltme yapılır.
Kalıp seti
Göz ve çekirdek lokmalarını, kolonları, burçları ve itici sistemini taşıyan plaka takımı.
Kapama kuvveti
Enjeksiyon basıncına karşı kalıbı kapalı tutan kuvvet; ton olarak ifade edilir. Yetersiz kalırsa kalıp aralanır ve çapak oluşur.
Kayma gerilmesi
Ergiyik akarken katmanları arasında ve kalıp duvarında oluşan sürtünme gerilmesi. Hammaddenin izin verdiği sınırı aşarsa malzeme bozunur, yüzeyde iz kalır.
Kaynak izi
İki malzeme akışının birleştiği yerde oluşan çizgi. Görünümü ve dayanımı etkileyebilir.
Kokil kalıp
Ergimiş metalin yer çekimiyle ya da alçak basınçla döküldüğü, tekrar tekrar kullanılan metal kalıp.
Lokma
Kalıp plakasına takılan, ayrıca işlenen biçimlendirici parça. Aşındığında ya da değişiklikte yalnızca lokma değiştirilir.
Maça
Kalıbın ana açılma yönü dışında hareket ederek yan delik ve ters açıları oluşturan eleman.
Nitrasyon
Çelik yüzeyine azot yayındırılarak yapılan yüzey sertleştirme işlemi; aşınma direncini artırır.
Polisaj
Kalıp yüzeyinin parlatılması. Parçadaki parlaklık doğrudan kalıp yüzeyinden gelir.
PVT verisi
Hammaddenin basınç, hacim ve sıcaklık arasındaki ilişkisini veren ölçüm verisi. Çekme ve çarpılma tahminlerinin temelidir.
Sıcak yolluk
Yolluktaki malzemeyi ergimiş tutarak her baskıda yolluk atığı çıkmasını önleyen ısıtmalı sistem.
Soğuk yolluk
Malzemenin her baskıda parçayla birlikte katılaştığı ve sonradan ayrıldığı yolluk sistemi.
Soğutma kanalı
Kalıp içinde su ya da yağ dolaştırılan kanallar. Çevrim süresini ve parçanın ölçü kararlılığını belirler.
Talaşlı imalat
Malzemeden talaş kaldırarak biçim verme: tornalama, frezeleme, delme, taşlama.
Tel erozyon
İnce bir telle, kıvılcım aşındırmasıyla yapılan hassas kesim. Sertleştirilmiş çelikte dar toleranslı profiller açılır.
Ters açı
Kalıbın açılma yönünde parçanın çıkmasını engelleyen girinti ya da çıkıntı.
Tesviye
İşlenen kalıp parçalarının elle alıştırılması, ayarlanması ve montaja hazırlanması.
Tolerans
Bir ölçünün kabul edilen alt ve üst sınırı arasındaki fark.
Ütüleme (tutma basıncı)
Göz dolduktan sonra, soğuyan malzemenin çekmesini karşılamak için basıncın bir süre sürdürülmesi. Yetersiz ütüleme çöküntüye ve ölçü düşmesine neden olur.
Yolluk
Ergimiş malzemeyi makine memesinden göze taşıyan kanal sistemi.
Yolluk girişi
Malzemenin göze girdiği dar kesit. Yeri ve tipi dolumu, kaynak izlerini ve parça üzerindeki izi belirler.
Aradığınız terim yok mu?
Projenizle ilgili merak ettiklerinizi doğrudan bize sorabilirsiniz. Sık sorulan sorular sayfamızda da sürece dair yanıtlar bulabilirsiniz.