Prototipten seri üretime, kalıptan bitmiş parçaya — İzmir'den. E-posta: info@oskakalip.com Telefon: 0506 462 17 78 WhatsApp Sohbeti Teklif Başlat
Fiyat teklifi alın

Ana Sayfa / Malzeme Rehberi

Malzeme Rehberi

Plastik hammaddeler, kalıp çelikleri ve alüminyum döküm alaşımları için karşılaştırmalı başvuru tabloları.

Doğru malzeme, doğru kalıbın yarısıdır

Bir parçanın sahada nasıl davranacağını, kalıbın kaç baskı dayanacağını ve birim maliyeti büyük ölçüde malzeme seçimi belirler. Bu rehberde kalıp projelerinde en sık karşılaştığımız üç malzeme grubunu bir araya getirdik: parçanın basıldığı plastik hammaddeler, kalıbın yapıldığı çelikler ve alüminyum döküm alaşımları.

Tablolardaki değerler genel referans aralıklarıdır. Kesin değerler hammadde üreticisinin veri sayfasına, parça geometrisine ve proses koşullarına göre değişir; projenizde hangi değerin esas alınacağını teklif aşamasında birlikte netleştiririz.

Plastik enjeksiyon hammaddeleri

Aşağıdaki tablo, yaygın termoplastiklerin öne çıkan özelliklerini, önerilen et kalınlığı aralığını ve kalıp ölçülerine eklenen çekme payını özetler.

Malzeme Öne çıkan özelliği Tipik kullanım Et kalınlığı (mm) Çekme (%)
ABS Dengeli dayanım, iyi yüzey, kolay boyanır ve kaplanır Cihaz gövdeleri, kapaklar, iç donanım parçaları 1,1 – 3,5 0,5 – 0,7
PP (polipropilen) Hafif, kimyasala dayanıklı, menteşe yapılabilir Kapaklar, kaplar, pervaneler, beyaz eşya parçaları 0,9 – 3,8 1,0 – 2,5
HDPE (polietilen) Darbeye ve neme dayanıklı, esnek Kasalar, kapaklar, kazık ve dış ortam parçaları 0,8 – 5,1 1,5 – 3,0
PA6 / PA66 (naylon) Yüksek mekanik dayanım ve aşınma direnci; nem alır Dişliler, klipsler, bağlantı elemanları, konveyör modülleri 0,8 – 2,9 0,5 – 2,5
PA66 + cam elyaf Yüksek rijitlik ve ısı dayanımı; kalıbı aşındırır Taşıyıcı braketler, motor çevresi parçalar 0,8 – 2,9 0,5 – 1,5
PC (polikarbonat) Şeffaf, çok yüksek darbe dayanımı Aydınlatma difüzörleri, koruyucu kapaklar, lensler 1,0 – 3,8 ≈ 0,8
POM (asetal) Düşük sürtünme, ölçü kararlılığı Hassas mekanik parçalar, kızaklar, dişliler 0,8 – 3,0 1,9 – 2,3
PMMA (akrilik) Cam benzeri şeffaflık, çizilmeye dayanım Işık kılavuzları, vitrin ve gösterge parçaları 0,6 – 12,7 0,1 – 0,8
PS / HIPS Ekonomik, kolay işlenir Ambalaj, tek kullanımlık ve dekoratif parçalar 0,9 – 3,8 0,3 – 0,6
PBT Elektriksel yalıtım, ısı ve kimyasal dayanımı Konnektörler, duylar, elektrik aksamı gövdeleri 0,6 – 3,2 1,5 – 2,5

Kısa bir kural: çekme oranı yüksek malzemelerde (PP, HDPE, POM) et kalınlığı farkları daha kolay çöküntü ve çarpılmaya dönüşür. Bu malzemelerde eşit et kalınlığı ve doğru soğutma tasarımı daha da önem kazanır. Ayrıntılar için Tasarım Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Kalıp çelikleri

Kalıp çeliği; basılacak malzemeye, hedeflenen baskı adedine, yüzey beklentisine ve kalıbın çalışma sıcaklığına göre seçilir. Tabloda Avrupa kalıpçılığında standartlaşmış malzeme numaralarını ve tipik kullanım yerlerini bulabilirsiniz.

Malzeme no DIN gösterimi Teslim sertliği Tipik kullanım yeri
1.1730 C45U ≈ 180 – 195 HB Kalıp setleri, hamil plakalar, sertleştirilmeyen gövde parçaları
1.2311 40CrMnMo7 ≈ 280 – 325 HB (ön sertleştirilmiş) Çekirdek ve dişi plakalar, lokmalar; nitrasyona uygundur
1.2312 40CrMnMoS8-6 ≈ 280 – 325 HB (ön sertleştirilmiş) Dayanım beklenen kalıp seti plakaları; talaşlı işlenebilirliği iyidir
1.2738 40CrMnNiMo8-6-4 ≈ 280 – 325 HB (ön sertleştirilmiş) Derin gözlü büyük kalıp plakaları (tampon, gösterge paneli gibi büyük parçalar)
1.2343 X37CrMoV5-1 En çok ≈ 230 HB (yumuşak tavlı, sonradan sertleştirilir) Enjeksiyon kalıbı plaka ve lokmaları; sıcak iş uygulamaları
1.2344 X40CrMoV5-1 En çok ≈ 230 HB (yumuşak tavlı, sonradan sertleştirilir) Sıcak iş kalıplarının standart çeliği: metal enjeksiyon ve ekstrüzyon kalıpları, plastik kalıp lokmaları
1.2083 X40Cr14 En çok ≈ 240 HB (yumuşak tavlı, sonradan sertleştirilir) Korozif plastikler (ör. PVC) için paslanmaz plaka ve lokmalar; parlak yüzeyler
1.2316 X38CrMo16 ≈ 280 – 325 HB (ön sertleştirilmiş) Korozif plastik işleyen kalıplar
1.2379 X153CrMoV12 En çok ≈ 255 HB (yumuşak tavlı, sonradan sertleştirilir) Aşınmaya dayanıklı lokmalar, aşınma plakaları, kesme kalıpları
1.2767 45NiCrMo16 En çok ≈ 280 HB (yumuşak tavlı, sonradan sertleştirilir) Yüksek basma yükü altındaki yüksek performanslı plaka ve lokmalar

Ön sertleştirilmiş çelikler (1.2311, 1.2738 gibi) işlendikten sonra ısıl işlem gerektirmediği için termin ve maliyet avantajı sağlar; orta adetli işlerde çoğu zaman yeterlidir. Yüksek adet, cam elyaflı hammadde veya metal enjeksiyon söz konusuysa sonradan sertleştirilen çelikler tercih edilir. Ayna parlaklığı istenen yüzeylerde aynı çeliklerin ESR (elektro cüruf altı ergitilmiş) kaliteleri kullanılır.

Alüminyum döküm alaşımları

Kokil ve alüminyum enjeksiyon kalıplarında dökülen alaşım, hem kalıp tasarımını hem de parçanın mekanik özelliklerini doğrudan etkiler. Türkiye’de yaygın olan Etial serisinden sık kullanılanlar şöyledir:

Alaşım Bileşim tipi Uluslararası karşılığı Si / Cu / Mg (%) Yaygın döküm yöntemi
Etial 110 AlSi5Cu3 AA 319 · BS LM4 4,0–6,0 / 2,0–4,0 / en çok 0,15 Kokil ve kum döküm; genel amaçlı gövde parçaları
Etial 140 AlSi12 AA A413 · BS LM6 11,5–13,5 / en çok 0,10 / en çok 0,10 Kokil ve kum döküm; ince cidarlı, sızdırmazlık istenen parçalar
Etial 141 AlSi12Fe AA 413 · BS LM20 — Yüksek basınçlı döküm (alüminyum enjeksiyon)
Etial 160 AlSi8Cu3Fe AA A380 · BS LM24 7,5–9,0 / 3,0–4,0 / en çok 0,30 Yüksek basınçlı döküm (alüminyum enjeksiyon); en yaygın enjeksiyon alaşımı
Etial 171 AlSi10Mg AA A360 9,0–10,0 / en çok 0,10 / 0,30–0,45 Kokil ve kum döküm; ısıl işlemle dayanımı artırılabilir
Etial 177 AlSi7Mg AA A357 6,6–7,4 / en çok 0,02 / 0,30–0,45 Kokil ve kum döküm; yüksek mekanik dayanım istenen parçalar

Genel eğilim şöyledir: silisyum oranı yükseldikçe akıcılık artar ve ince cidarlar daha rahat dolar; bakır dayanımı ve işlenebilirliği artırırken korozyon direncini düşürür; magnezyum ise alaşımı ısıl işlemle sertleştirilebilir hâle getirir. Hangi yöntemin parçanıza uygun olduğunu Kokil kalıp nedir? yazımızda ve Haberler bölümündeki karşılaştırma yazımızda anlattık.

Malzeme seçerken sorduğumuz sorular

  • Parça hangi ortamda çalışacak: sıcaklık, nem, güneş, kimyasal teması var mı?
  • Üzerine hangi yükler geliyor, darbe alacak mı?
  • Görünür bir yüzey mi; parlak, desenli, boyalı ya da kaplamalı mı olacak?
  • Yıllık ve toplam üretim adedi nedir? Kalıp ömrü hedefi buna göre belirlenir.
  • Gıda, elektrik ya da yanmazlık gibi bir standart koşulu var mı?

Bu soruların yanıtlarıyla birlikte parça modelinizi gönderirseniz hem hammadde hem kalıp çeliği için önerimizi teklifle birlikte iletiriz.

Teklif İste

Kaynaklar: Protolabs ve Fictiv enjeksiyon tasarım kılavuzları (et kalınlığı), RJC Mold çekme oranları tablosu, Meusburger malzeme kaliteleri föyü (kalıp çelikleri), Etinorm alaşım tabloları (Uslu ve ark. 2017; Arslan ve ark. 2019).

Kalıp ve hassas parça işleriniz için üretim ortağınız

Kokil, plastik enjeksiyon ve alüminyum enjeksiyon kalıpları ile CNC talaşlı imalat tek atölyede. Teknik resminizi gönderin, birlikte değerlendirelim.

Bize Ulaşın
Kasım 16, 2026

What Is Mold Flow Analysis? 12 Checks from Filling to Warpage

Devamını oku
Kasım 16, 2026

Kalıp Akış Analizi Nedir? Dolumdan Çarpılmaya 12 Adım

Devamını oku
Tüm haberler ve yazılar