Kalıptan çıkan parçadaki bir kusur çoğu zaman tek bir nedene bağlı değildir: parça tasarımı, kalıp, hammadde ve makine ayarları birlikte etkiler. Yine de her hatanın en sık görülen birkaç kaynağı vardır. Aşağıdaki tablo, hatayı gördüğünüzde ilk nereye bakmanız gerektiğini özetler.
| Hata | Nasıl görünür? | En sık nedeni | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|---|
| Çöküntü | Kalın bölgelerin, feder ve kule arkalarının üzerinde çukurluk | Eşit olmayan et kalınlığı, yetersiz tutma basıncı | Feder kalınlığı, tutma süresi, soğutma |
| Çarpılma | Parça kalıptan çıktıktan sonra eğilir, burulur | Dengesiz soğuma ve dengesiz çekme | Soğutma kanalı düzeni, et kalınlığı dağılımı |
| Eksik baskı | Göz tam dolmaz, uç bölgeler eksik kalır | Yetersiz malzeme ya da basınç, sıkışan hava | Havalandırma kanalları, yolluk kesiti, sıcaklık |
| Çapak | Ayırma hattında ince, keskin fazlalık | Yetersiz kapama kuvveti, aşınmış kapama yüzeyi | Kapama yüzeyleri, kalıp alıştırması |
| Kaynak izi | İki akışın buluştuğu yerde ince çizgi | Akış cepheleri soğuyarak birleşir | Yolluk giriş yeri, kalıp ve eriyik sıcaklığı |
| Yanık izi | Uç bölgelerde kararma, siyah leke | Sıkışan havanın ısınması | Havalandırma, enjeksiyon hızı |
| Gümüş izleri | Yüzeyde akış yönünde parlak çizgiler | Hammaddede nem | Hammadde kurutma süresi ve sıcaklığı |
| Akış izi | Yolluk girişinin çevresinde dalgalı görüntü | Malzeme göze girerken erken soğur | Giriş kesiti, kalıp sıcaklığı, enjeksiyon hızı |
Hatanın kaynağı kalıpta mı, ayarda mı?
Makine ayarlarıyla geçici olarak kaybolan ama sürekli geri dönen hatalar genellikle tasarım ya da kalıp kaynaklıdır. Çöküntü ve çarpılma büyük ölçüde parça tasarımında, yanık izi ve eksik baskı havalandırmada, çapak ise kalıbın alıştırma kalitesinde çözülür. Bu yüzden bu hataların çoğu, kalıp çeliği kesilmeden önce üretilebilirlik incelemesiyle önlenebilir.
Kalıp denemesinde neye bakıyoruz?
İlk denemede çıkan parçaları yalnızca ölçü açısından değil, yukarıdaki hatalar açısından da değerlendiriyoruz. Gerekiyorsa giriş kesiti, havalandırma ve soğutma üzerinde düzeltme yapıp kalıbı yeniden deniyoruz. Süreç için Kalıp Denemesi sayfamıza bakabilirsiniz.