Şeffaf bir parçada hata saklanacak yer yoktur. Opak parçada görünmeyen bir akış izi, küçük bir hava kabarcığı ya da kalıp yüzeyindeki ince bir çizik, şeffaf parçada doğrudan göze çarpar. Aydınlatma difüzörleri, lensler, gösterge camları ve şeffaf kapaklar bu yüzden hem kalıpta hem proseste ayrı bir özen ister.
Şeffaf malzemeler
| Malzeme | Öne çıkan özelliği | Dikkat edilecek nokta | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| PMMA (akrilik) | En yüksek ışık geçirgenliği, çizilmeye ve UV’ye dayanım | Kırılgandır; darbeye zayıf | Lensler, ışık kılavuzları, difüzörler |
| PC (polikarbonat) | Çok yüksek darbe dayanımı, ısıya dayanım | Nem alır, iyi kurutulmazsa gümüş izleri ve kabarcık yapar; çizilmeye hassas | Armatür gövdeleri, koruyucu kapaklar |
| PS (kristal) | Ekonomik, kolay işlenir | Kırılgandır, UV ile sararır | Ambalaj, tek kullanımlık ürünler |
| SAN | Kimyasal dayanım, rijitlik | Darbe dayanımı sınırlı | Ev gereçleri, kozmetik ambalaj |
| Şeffaf ABS (MABS) | Tokluk ile şeffaflık dengesi | Geçirgenlik PMMA ve PC’den düşük | Gövde ve kapaklar |
| PETG / kopoliester | Tokluk, kimyasal dayanım | Isı dayanımı düşük | Medikal ve gıda ambalajı |
Kalıpta nelere dikkat edilir?
- Çelik seçimi: ayna parlaklığı tutabilen, temiz yapılı ve paslanmaz karakterli kalıp çelikleri tercih edilir; çelikteki en küçük kalıntı parlatmada nokta olarak ortaya çıkar.
- Parlatma: göz ve maça yüzeyleri elmas pasta ile kademeli olarak ayna kalitesine getirilir. Parlatma süresi kalıp terminine eklenmelidir.
- Giriş: eriyiğin göze sakin ve tek cepheden girmesi istenir. Yelpaze ve film girişler püskürme izini önler; giriş mümkünse görünmeyen bir kenara alınır.
- Hava tahliyesi: sıkışan hava şeffaf parçada yanık ve buğu olarak görünür; tahliye kanalları dolumun son noktalarına açılır.
- İticiler: itici izi optik yüzeye gelmemeli; itme kenardan, sıyırıcı plaka ya da itici çerçeve ile yapılır.
- Kalıp sıcaklığı: şeffaf malzemeler daha sıcak kalıp ister; eşit soğutma iç gerilmeyi ve optik bozulmayı azaltır.
Parça tasarımında
- Et kalınlığını eşit tutun. Kalın bölgeler boşluk ve çöküntü yapar; şeffaf parçada ikisi de görünür.
- Kalınlık geçişlerini kademeli yapın; ani geçişler akış izi bırakır.
- Keskin iç köşelerden kaçının; PMMA ve PS çentiğe çok duyarlıdır.
- Optik yüzeyin arkasına feder ve kule koymayın; iz ön yüzeyden görünür.
- Parlak yüzeyde de çıkma açısı gerekir; açı yetersizse parça çıkarken çizilir.
- Birleşme izinin nereye düşeceğini baştan konuşun; şeffaf parçada desenle örtülemez.
Proseste
- Hammadde üreticinin verdiği süre ve sıcaklıkta kurutulmalıdır; nem şeffaf parçanın bir numaralı düşmanıdır.
- Vida ve kovan temiz olmalı; önceki malzemeden kalan en küçük parçacık siyah nokta olarak çıkar.
- Kırık (geri dönüşüm) kullanımı sınırlanır ya da hiç kullanılmaz.
- Parçalar kalıptan çıktıktan sonra çizilmeyecek şekilde ayrı ayrı korunur.
Erken karar en ucuz karardır
Giriş yeri, birleşme izi ve hava sıkışması kalıp akış analizi ile kalıp yapılmadan önce görülebilir. Malzeme seçimi için Malzeme Rehberi, yüzey sınıfları için Yüzey İşlemleri Rehberi sayfalarına bakabilirsiniz.